Mosselflat Delfzijl

Schelpdierkwekerijoostzijde_

Schelpdieren kweken in Delfzijl

inleiding

In Delfzijl is krimp misschien wel het ergste zichtbaar en zijn de omstandigheden het meest gevarieerd Van Noord Nederland: slechte staat van de dijken, slechte economische prognoses, historie van niet waargemaakte beloftes, leegloop van jeugd waardoor vergrijzing en een problematische ligging aan de Eems.

Ik ben op zoek gegaan naar wat de Delfzijlster bindt aan Delfzijl. Want het ‘probleemgeval’ Delfzijl los je niet op door direct in te gaan op de architectuur, dat is in de loop van de geschiedenis wel gebleken!

problematiek

Ik ben gestuit op een drietal problemen:

  • Er is een grote afhankelijkheid van de industrie maar de industrie is niet (meer) gebonden aan Delfzijl. Dit gaat ten koste van de werkgelegenheid.
  • Delfzijl, als vestingstad, ontleent van oudsher haar karakter aan de ligging aan zee. Infrastructuur heeft Delfzijl echter van de Eems gescheiden.
  • De natuurlijke stroom van de Eems verwijderd zich van Delfzijl vanwege baggerwerkzaamheden.

oplossing

Om weerstand te kunnen bieden en draagvlak te genereren kom ik met een regiospecifieke oplossing: de schelpdierkweek. Hiermee bied ik een drietal oplossingen:

  • Deze regiospecifieke industrie is verbonden aan de unieke kwaliteiten van de Eems.
  • Door de regiospecifieke industrie te plaatsen in het centrum hecht Delfzijl zich weer aan de Eems.
  • De regiospecifieke industrie zorgt voor een hogere kwaliteit van water.

locatie

De Vennenflat ligt letterlijk tussen de Eems en Delfzijl. De locatiekeuze voor een gebouw van dit formaat is ooit een discutabele geweest: Het volume heeft ervoor gezorgd dat Delfzijl definitief gescheiden werd van de zee! Juist om deze reden situeer ik de nieuwe industrie op deze locatie en leg op deze manier een nieuw verband tussen Delfzijl en de Eems.

Voor een nieuw op te zetten economie in een krimpregio moet je uitgaan van een minimale investering en het moet een zichtbare bijdrage leveren aan de gemeenschap. Vandaar dat het vreemd aandoet om, gezien de opgave met het thema krimp, een gebouw die op deze beladen plek staat te transformeren in plaats van het te verwijderen. Maar slopen van de Vennenflat kost 6 miljoen.

 

Gebouw

Ik transformeer het woongebouw volgens het cascadeprincipe: Zout water wordt vanuit het retentiegebied omhoog gepompt naar het dak. Daar start de levenscyclus van de schelpdieren door algen en wieren toe te voegen aan het water. Vandaar stroomt het naar beneden van etage naar etage via terrassen, als een knikkerbaan, om de beluchting van het water op peil te houden. Deze terrassen zijn de ‘nursery’; Elke lagere etage staat voor een verder stadium in het groeiproces van de schelpdieren. Binnen het gebouw zijn per etage ruimtes ingericht die dienst doen als ‘hatchery’, laboratorium en ruimte voor onderwijs.

Daarnaast laat ik in de contravorm van de kwekerij een deel van de flat bewoonbaar, zodat er een unieke woonervaring mogelijk is. De energiebehoefte die er voor de onderdelen nodig zijn probeer ik voor een groot deel op te vangen door een algenreactor aan de gevel. Deze past binnen de cyclus van de schelpdieren en is daarmee regiospecifiek.

Om de Delfzijlster deelgenoot te laten zijn van deze processen heb ik een openbare route aangelegd, kriskras door het gebouw, die langs en door het proces van de kwekerij gaat en tegelijkertijd uitzicht biedt op de ruimtelijke kwaliteiten van het gebouw, de omgeving en de Eems. Een ervaring die gaat over context, historie en leven!